- DE AANGIFTE VOOR DE ERFBELASTING

Nieuwsbrief | 2012 | December

Wanneer men iets verkrijgt uit een erfenis moet daar erfbelasting over betaald worden. U ontvangt automatisch het aangifteformulier van de Belastingdienst ongeveer vier maanden na het overlijden. Krijgt u het niet automatisch dan moet u het zelf opvragen, omdat de aangifte binnen acht maanden na het overlijden moet worden ingediend. De aangifte moet worden gedaan door de executeur, die door de overledene in zijn testament is benoemd. Als er geen executeur is benoemd moet de aangifte door de gezamenlijke erfgenamen gedaan worden.

In de aangifte moet u opgeven wat de bezittingen en schulden van de overledene waren op het moment van zijn overlijden. De begrafenis- of crematiekosten komen in mindering op dit vermogen. Andere kosten, die na het overlijden zijn gemaakt zoals notariskosten, accountantskosten, taxatiekosten en het loon van de executeur, mogen niet worden afgetrokken van de nalatenschap.

De bezittingen moeten gewaardeerd worden per de datum van overlijden. Een uitzondering wordt gemaakt voor een woning. Daarvoor geldt de WOZ waarde. U mag kiezen tussen de WOZ waarde van het jaar van overlijden of de WOZ waarde van een jaar later.
De waarde van de effecten kunt u zelf berekenen met de slotnotering in de officiële AEX prijscourant van de dag vóór het overlijden (zie www.euronext.nl) of u kunt deze opvragen bij de bank.

Wat u aan erfbelasting moet betalen is afhankelijk van de hoogte van de erfenis en uw relatie met de overledene. Er gelden echter ook vrijstellingen.
Sommige erfgenamen hebben een grotere vrijstelling (partners en (klein)kinderen) dan anderen (neven, vrienden). De belasting is alleen verschuldigd over wat u meer krijgt dan de vrijstelling. De meeste goede doelen hoeven geen erfbelasting te betalen.

De aangifte dient binnen acht maanden te zijn ingediend, terwijl er vanaf acht maanden na het overlijden over de verschuldigde erfbelasting een heffingsrente gaat lopen. Wilt u voorkomen dat deze heffingsrente op u van toepassing is dat moet u binnen vijf maanden aangifte doen. De belastingdienst moet namelijk binnen drie maanden de aanslag hebben opgelegd.

Wat moet u nog meer weten van de aangifte erfbelasting?
Is iemand overleden, die een echtgenoot en kinderen nalaat en geen testament heeft, dan is de wettelijke verdeling van toepassing. Deze wettelijke verdeling houdt in dat alles eigendom wordt van de echtgenoot en de kinderen krijgen een vordering op hun langstlevende ouder ter grootte van hun erfdeel. De erfgenamen kunnen tot het moment van het indienen van de aangifte erfbelasting een rente over deze vordering afspreken variërend van 0 tot 6% samengesteld. In het aangifte formulier kunt u aangeven of u van die mogelijkheid gebruik heeft gemaakt. Doet u dat niet dan geldt de rente zoals deze in de wet staat (er gaat pas rente lopen voorzover de wettelijke rente (nu 3%) hoger is dan 6).
Ook als de overledene een testament heeft gemaakt, staat hierin vaak de keuzemogelijkheid om na het overlijden nog de rente anders vast te stellen dan in het testament vermeld tot het moment van het indienen van de aangifte voor de erfbelasting.

Om uw keuze te kunnen bepalen moet u weten wat de gevolgen zijn.
Hieronder ziet u een voorbeeld van de keuze voor 0% en een keuze voor 6% samengestelde rente.
Man overlijdt en laat na een vrouw (70 jaar) en twee kinderen. Hij heeft geen testament gemaakt. Hij is gehuwd in gemeenschap van goederen. De gemeenschap van goederen bedraagt bij zijn overlijden € 600.000,00, wat betekent dat de nalatenschap de helft is: € 300.000,00. De erfgenamen zijn in de nalatenschap gerechtigd ieder voor
een/derde deel van de nalatenschap. De vordering van de kinderen op hun moeder is voor beide kinderen ieder € 100.000,00.


  1. De erfgenamen kiezen voor een rente van 0%:
    Verschuldigde erfbelasting langstlevende        € 0
    Verschuldigde erfbelasting kinderen                    € 7.776,00
    Totale erfbelasting eerste overlijden                    € 7.776,00

    Overlijden vrouw 10 jaar later
    Totaal verschuldigde erfbelasting kinderen                 € 49.210,00
    Totaal verschuldigde erfbelasting                 € 56.986,00

  2. De erfgenamen kiezen voor een rente van 6% samengesteld (samengesteld wil zeggen dat jaarlijks rente over rente wordt gerekend):
    Verschuldigde erfbelasting langstlevende     € 0
    Verschuldigde erfbelasting kinderen                   € 16.176,00
    Totale erfbelasting eerste overlijden                  € 16.176,00

    Overlijden vrouw 10 jaar later
    Totaal verschuldigde erfbelasting kinderen                 € 21.638,00
    Totaal verschuldigde erfbelasting                € 37.814,00
Bij het maken van de keuze van de rente maakt het verschil, waar de gemeenschap van goederen uit bestaat. Bestaat deze uit een onbelaste woning en staat er weinig op de bank, dan zal snel de keuze op A, een rente van 0, vallen. Bij de keuze voor B dient de echtgenote meer dan twee keer zoveel erfbelasting te betalen.
Bestaat de gemeenschap van goederen enkel uit banktegoeden, dan is de keuze voor B aantrekkelijker. De kinderen betalen over de beide erfenissen van hun ouders in totaal ongeveer € 19.000,00 minder aan erfbelasting dan bij keuze A.
De keuze is persoonlijk, er kunnen allerlei redenen zijn om te kiezen voor A. of B.
Heeft de weduwe een goed pensioen, gaat ze interen op het vermogen, gaat ze schenkingen doen aan de kinderen. Dit kan allemaal een rol spelen.
Belangrijk is te weten dat deze mogelijkheid om zelf te kiezen bestaat tot het moment van het indienen van de aangifte voor de erfbelasting.