- HET UITSLUITEN VAN DE “KOUDE KANT”

Nieuwsbrief | 2011 | Juni

Wanneer u geen testament heeft gemaakt en u overlijdt dan bepaalt de wet wie uw erfgenamen zijn. Zijn die erfgenamen gehuwd in gemeenschap van goederen dan valt de erfenis in die gemeenschap van goederen met alle gevolgen vandien. Vindt er een echtscheiding plaats dan zal de erfgenaam de helft van die erfenis moeten afstaan aan zijn ex-echtgenoot.
U kunt dit voorkomen door in een testament op te nemen dat wat men ontvangt uit een nalatenschap altijd privé-vermogen zal zijn en niet zal vallen in een gemeenschap van goederen, waarin de erfgenaam of legataris (iemand, die een legaat van een geldbedrag of een bepaald goed ontvangt) is gehuwd. Bij een eventuele echtscheiding kan de ex-echtgenoot niet de helft opeisen.
Men noemt dit een uitsluitingsclausule. Een andere benaming voor uitsluitingsclausule is ook wel “anti-schoonzoonclausule” of “privéclausule”.
Een uitsluitingsclausule kan ook opgenomen worden bij een schenking. De uitsluitingsclausule bij een schenking dient gemaakt te worden tegelijk met het doen van de schenking en mag niet achteraf. Het is aan te bevelen vanwege het bewijs de clausule schriftelijk vast te leggen. Van een schenking wordt niet altijd een notariële akte gemaakt. Wilt u bij een schenking van een geldbedrag via de bank de uitsluitingsclausule van toepassing verklaren, kunt u op de bankopdracht vermelden schenking onder uitsluitingsclausule. Op het bankafschrift is dan het bewijs opgenomen dat de schenking onder uitsluitingsclausule heeft plaatsgevonden.

Door het opnemen van de uitsluitingsclausule bereikt men dat het erfdeel, het legaat of de schenking terecht komt en blijft in het privévermogen van de begunstigde. De uitsluitingsclausule voorkomt ook dat het erfdeel, legaat of de schenking in een faillissement van de echtgenoot kan worden betrokken.

De uitsluitingsclausule geldt behalve voor een gemeenschap van goederen, waarin men is gehuwd, ook voor:

Wanneer men ten tijde van het ontvangen van de schenking, het legaat of het erfdeel nog niet gehuwd is of nog niet samenwoont, geldt de uitsluitingsclausule ook voor een toekomstig huwelijk of een nog in de toekomst te maken verrekenbeding.

In bijna ieder testament vindt men tegenwoordig een uitsluitingsclausule. Zo’n uitsluitingclausule kan ook nadelig zijn. Wanneer iemand iets heeft geërfd onder een dergelijke clausule kan hij daar zelf in zijn eigen huwelijksvoorwaarden of samenlevingscontract niets meer aan veranderen. Omdat de clausule voornamelijk bedoeld is voor het geval het huwelijk of de samenwoning eindigt door scheiding maar ook voor overlijden geldt, heeft men geprobeerd deze harde bepaling af te zwakken.
In een zachte uitsluitingsclausule wordt bepaald dat wanneer het huwelijk of de samenwoning eindigt door overlijden van de begunstigde afgerekend dient te worden alsof deze uitsluitingsclausule er niet was geweest; uiteraard onder bepaalde voorwaarden.
Die voorwaarden kunnen zijn, dat:

De “verzachting” van de uitsluitingsclausule kan zorgen voor een aanzienlijke besparing van erfbelasting zeker bij grotere vermogens.
Wanneer namelijk de begunstigde (onder de uitsluitingsclausule) overlijdt is slechts de helft van het erfdeel, het legaat of de schenking belast met erfbelasting, wanneer deze in de gemeenschap van goederen valt, in plaats van het erfdeel, het legaat of de schenking in zijn geheel, wanneer het behoort tot privé-vermogen.

Met de uitsluitingsclausule kan echter niet bereikt worden dat het verkregene (erfdeel, legaat of schenking) bij overlijden van de begunstigde naar diens kinderen gaat in plaats van naar zijn echtgenoot of partner. Wil men dit laatste realiseren dan heeft men de tweetrapsmaking nodig. Dit onderwerp is reeds in een eerder artikel gepubliceerd.

Belangrijke mededeling !
Vanaf 1 mei 2011 bestaat er een Centraal Levens Testamenten Register, waarin alle levenstestamenten of algemene volmachten, die ook dienen te gelden als men onbekwaam is geworden, landelijk kunnen worden geregistreerd op dezelfde wijze als testamenten in het Centraal Testamenten Register. Voor registratie dient u zich te melden bij uw notaris.