- TWEETRAPS TESTAMENT

Nieuwsbrief | 2010 | Mei

Een bijzondere vorm van een langstlevende testament is het tweetraps testament. Als eerste trap wordt de langstlevende echtgenoot tot enig erfgenaam benoemd. Als tweede trap worden de kinderen tot erfgenamen benoemd. Met andere woorden ik benoem tweemaal erfgenamen over dezelfde nalatenschap eerst de langstlevende en vervolgens de kinderen over wat er bij overlijden van de langstlevende nog van over is.

Met dit testament wordt voorkomen dat bij overlijden van de eerste echtgenoot al erfbelasting verschuldigd is voorzover de nalatenschap (de helft van de gemeenschap van goederen) niet groter is dan de vrijstelling voor de erfbelasting (voor 2010
€ 600.000). Het bijzondere van dit testament is dat bij overlijden van de laatste van de beide echtgenoten voor de kinderen de twee nalatenschappen van hun ouders gelijktijdig openvallen. De kinderen maken dus tweemaal gebruik van hun vrijstelling (voor 2010 € 19.000,00) en tweemaal van de laagste schijf van 10% (voor 2010 tot
€ 118.000,00).
Per saldo is echter meestal meer erfbelasting over de beide nalatenschappen verschuldigd ten gevolge van een tweetrapsmaking dan ten gevolge van een langstlevende testament, waarin de kinderen bij het overlijden van de eerste ouder al direct erven. Toch wordt dit als minder vervelend ervaren dan als men al moet betalen na het eerste overlijden. Dit speelt vooral wanneer bij overlijden van de eerste het vermogen voornamelijk bestaat uit de (hypotheekvrije) echtelijke woning.
Een tweetraps testament kan nooit worden toegepast zonder dat een goed inzicht bestaat in de omvang van het na te laten vermogen en de pensioen- en lijfrente-aanspraken.

Voorbeeld
Man, vrouw en twee kinderen en een gemeenschap van goederen bij overlijden van de man als eerste groot € 300.000,00. Van deze € 300.000,00 is de helft (€ 150.000,00) voor de vrouw en de andere helft (€ 150.000,00) de nalatenschap.

A. geen testament/wettelijke verdeling
Vrouw en kinderen erven van de nalatenschap een gelijk deel, ieder € 50.000,00.
Alles blijft eigendom van de langstlevende, die de vaderlijke erfdelen aan de kinderen schuldig blijft.
Erfbelasting bij overlijden man:
vrouw € 0,00 en kinderen over hun erfdeel “op papier” ieder 10% over (€ 50.000,00 –
€ 19.000) = € 3.100,00. De totale erfbelasting van € 6.200,00 moet echter betaald worden door de vrouw.
(let op! De erfbelasting voor de kinderen kan lager zijn door de gekozen renteconstructie.)
Erfbelasting bij overlijden vrouw:
kinderen ieder 10% over ((½ x € 300.000) - 50.000,00(vaderlijk erfdeel) - €19.000,00) = € 8.100,00.
(let op! De erfbelasting voor de kinderen kan lager zijn door de gekozen renteconstructie.)

B. tweetraps testament
Vrouw erft hele nalatenschap € 150.000,00
Erfbelasting bij overlijden man:
vrouw € 0,00
Erfbelasting bij overlijden vrouw:
kinderen inzake nalatenschap vader: ieder 10% over ((½ x € 150.000,00) - € 19.000) = € 5.600,00;
kinderen inzake nalatenschap moeder: ieder 10% over (½ x € 150.000,00) - € 19.000) = € 5.600,00.

Op de tweetrapsmaking zijn de vruchtgebruikbepalingen (dwingend) van toepassing. Met name geldt hier de informatieplicht van de bezwaarde (de langstlevende) aan de verwachters (de kinderen). De langstlevende dient ondermeer ten behoeve van de kinderen een beschrijving van het vermogen, dat onder de tweetrapsmaking valt, op te maken.

Andere toepassingen van een tweetrapsmaking in een testament zijn mogelijk bij:
I. een echtscheidingstestament (om te voorkomen dat alsnog vermogen naar de ex vererft);
II. een langstlevende-testament zonder kinderen (om te zorgen dat familievermogen in de familie blijft);
III. een testament met ongehuwde kinderen (belastingbesparing);
IV. een testament met een “ongewenste” schoonzoon of schoondochter.

Met goede testamenten kan erfbelasting worden bespaard. Omdat de eigen situatie bepalend is, blijft het maatwerk.