- SAMENWONEN

Nieuwsbrief | 2009 | December

Als u met uw partner gehuwd bent of een geregistreerd partnerschap bent aangegaan, is uw relatie geregeld bij de wet. Wanneer u samenwoont en geen huwelijk of geregistreerd partnerschap wenst, is het verstandig te bezien of u toch een en ander moet vastleggen in een samenlevingsovereenkomst en/of twee testamenten.

Een notariële samenlevingsovereenkomst is soms voorgeschreven. Om uw partner in aanmerking te laten komen voor een partnerpensioen is dit soms door het pensioenfonds vereist. Door werkgevers wordt voor bepaalde secundaire arbeidsvoorwaarden de eis gesteld dat er een notariële samenlevingsovereenkomst is opgemaakt. Ook de wetgever stelt steeds vaker de eis dat voor de samenwonende partner geldt dat er een notariële samenlevingsovereenkomst moet zijn.

Samenwoners met kinderen kunnen bij testament een voorziening voor de langstlevende samenwoner treffen voor het geval de eerste van hen komt te overlijden.
In dit testament moet dan uitdrukkelijk worden bepaald dat de legitieme portie van de kinderen pas opeisbaar is bij overlijden van de langstlevende. Voorts moeten de samenwoners een notariële samenlevingsovereenkomst hebben.
Alleen als aan deze beide voorwaarden is voldaan kunnen de kinderen van de eerst overlijdende samenwoner de voorziening van de langstlevende niet aantasten.
Voor samenwoners, die bij testament voorzieningen treffen voor de langstlevende van hen, geldt de vrijstelling en het tarief voor gehuwden, wanneer aan drie voorwaarden is voldaan. Zij moet bij overlijden van de eerste van hen al zes maanden een notariële samenlevingsovereenkomst hebben, volgens de gemeentelijke basisadministratie al zes maanden samenwonen en fiscaal partner zijn.
Voor samenwoners die geen notariële samenlevingsovereenkomst hebben geldt dat zij pas in aanmerking komen voor de vrijstelling en het tarief voor gehuwden wanneer zij vijf jaar samenwonen volgens de gemeentelijke basisadministratie.
In het door de Tweede Kamer op 3 november jl. aangenomen wetsvoorstel tot wijziging van de Successiewet is opgenomen dat een notarieel samenlevingscontract vereist is willen samenwoners zich kwalificeren als partner in de zin van deze wet. In dit samenlevingscontract dient tenminste een wederzijdse zorgverplichting te zijn opgenomen. Anders dan in het oorspronkelijke wetsvoorstel is nu in het aangenomen wetsvoorstel opgenomen dat de eis van een notarieel samenlevingscontract met wederzijdse zorgverplichting niet geldt wanneer men tenminste vijf jaar een gezamenlijke huishouding heeft gevoerd en dit ook blijkt uit de gemeentelijke basisadministratie.

In een samenlevingovereenkomst kunt u allerlei afspraken vastleggen:

Wanneer u kinderen heeft is de noodzaak om een testament te maken nog groter omdat de kinderen dan de enige erfgenamen zijn en onmiddellijk hun erfdeel krijgen.
Is er wel een samenlevingsovereenkomst, waarin staat dat de gemeenschappelijke goederen zonder vergoeding in eigendom verblijven aan de langstlevende partner maar er is geen testament, dan kunnen de kinderen zich hiertegen verzetten en hun legitieme (de helft van hun normale erfdeel) onmiddellijk opeisen. Dit laatste kunnen de kinderen niet wanneer u een testament heeft gemaakt waarin staat dat de legitieme voor de kinderen pas opeisbaar is bij overlijden van de langstlevende. In datzelfde testament kunt u tevens uw kinderen al of niet samen met uw partner tot erfgenaam benoemen. Aan uw partner kunt u het vruchtgebruik van de woning en de rest van uw nalatenschap legateren, zodat uw partner zoveel mogelijk verzorgd achterblijft.
Een andere voorziening, die u nog kunt treffen in een testament, is het verdelen van het gezamenlijk vermogen over uw beider families wanneer u beiden zonder kinderen kort na elkaar komt te overlijden bijvoorbeeld ten gevolge van een ongeval. Regelt u niets dan gaat in deze situatie alles naar de familie van degene die het langst heeft geleefd.

Het reeds eerder vermelde door de tweede Kamer aangenomen wetsvoorstel tot wijziging van de Succesiewet brengt nog enkele wijzigingen mee voor samenwoners.