- ONGEDAANMAKING WETTELIJKE VERDELING

Nieuwsbrief | 2008 | Maart

Wanneer iemand overlijdt zonder testament te hebben gemaakt en hij laat een echtgenoot en een of meer kinderen achter dan wordt, zo zegt de wet, zijn nalatenschap verdeeld. Bij die verdeling krijgt de langstlevende echtgenoot op het moment van overlijden alle goederen van de nalatenschap. Laat de man bijvoorbeeld een huis na, dan is dat huis op het moment van zijn overlijden alleen eigendom van de vrouw. Zij moet ook alle schulden voor haar rekening nemen. De kinderen krijgen als erfgenaam op het moment van overlijden een vordering op de echtgenoot. Die vordering is pas opeisbaar bij het overlijden van de vrouw, bij haar faillissement en als zij in de schuldsanering terecht komt.

Het kan zijn dat de langstlevende echtgenoot liever niet alle goederen krijgt. Zo kan het de bedoeling zijn dat het huis op naam van de kinderen wordt gezet. Als het huis bij het overlijden eerst naar de langstlevende echtgenoot toegaat en die het overdraagt aan de kinderen is overdrachtsbelasting verschuldigd. Als het huis van de echtgenoot en de kinderen samen zou zijn en het zou aan de kinderen worden toebedeeld is die toedeling vrij van overdrachtsbelasting. De echtgenoot heeft in verband met dit soort constructies de mogelijkheid gekregen om de wettelijke verdeling ongedaan te maken. Dat moet binnen een korte termijn gebeuren: binnen drie maanden na het overlijden. Voor de ongedaanmaking is een notariële akte vereist.
Deze moet worden ingeschreven in het boedelregister. Dit is een openbaar register, dat zich bevindt bij de griffie van de rechtbank.

Gevolg van het ongedaan maken van de wettelijke verdeling is dat de kinderen door het overlijden van hun ouder mede-eigenaar zijn geworden van alle tot de nalatenschap behorende goederen. Bij testament kan men zorgen dat toch de langstlevende echtgenoot de touwtjes in handen houdt en niet bij de verdeling van de goederen afhankelijk is van de medewerking van alle kinderen. Voor het geval de langstlevende echtgenoot afstand doet van de wettelijke verdeling wordt ten behoeve van hem/haar in het testament een keuzelegaat en een vruchtgebruiklegaat gemaakt. Met deze legaten kan de langstlevende echtgenoot aangeven welke goederen de hij/zij in eigendom en welke goederen zij/hij in vruchtgebruik wil hebben.
De uitvoering van deze verdeling vindt dan plaats als sluitstuk van de afwikkeling van de nalatenschap meestal twaalf tot achttien maanden na het overlijden.