- NIEUW ERFRECHT

Nieuwsbrief | 2004 | Januari

Op 1 januari 2003 is, na een bijna 50 jaar durende parlementaire behandeling, het nieuwe erfrecht in werking getreden. De belangrijkste wijziging ten opzichte van het oude erfrecht houdt in de bescherming van de langstlevende echtgenoot tegen aanspraken van kinderen op grond van hun legitieme portie. De wetgever heeft hier het "ongestoord voortleven" van de achterblijvende echtgenoot voorop gesteld ook als men geen testament heeft gemaakt. Doordat de rechten van de kinderen beperkter zijn geworden is de vrijheid om bij testament anders te beschikken groter geworden. Geheel nieuw is dat deze bescherming ook mogelijk is voor een ongehuwde partner. Voor deze laatste geldt echter dat men daartoe een testament moet opmaken en een samenlevingsovereenkomst moet hebben.
Aan bepaalde personen zoals kinderen uit een eerder huwelijk, de onterfde echtgenoot, de bedrijfsopvolger, het kind dat zonder loon werkzaam is geweest in het bedrijf of in de huishouding van zijn overleden ouder, heeft de wetgever wettelijke rechten toegekend. De zogenaamde wilsrechten, die kinderen uit een eerder huwelijk hebben om toch bij overlijden van de laatste ouder aanspraak te kunnen maken op goederen, kunnen bij testament door de ouders worden ontnomen of worden uitgebreid. Over de andere wettelijke rechten kan niet bij testament worden beschikt.
In tegenstelling tot het oude erfrecht, waar de executeur nauwelijks in de wet is genoemd, zijn de bevoegdheden van de executeur nu uitvoerig in de wet geregeld.
Tegelijk met het nieuwe erfrecht is ook het nieuwe schenkingsrecht in werking getreden. Onder de oude wet was voor iedere schenking een notariële akte vereist met uitzondering van de schenking in contanten (een zogenaamde schenking "van hand tot hand"). Onder de nieuwe wet is echter iedere schenking vormvrij, behalve wanneer de schenking pas na overlijden wordt uitgevoerd (een zogenaamde schenking "terzake des doods") of wanneer voor de overdracht van het geschonken goed een notariële overdracht is vereist.
Kortom, de nieuwe wet biedt meer mogelijkheden voor een testament op maat of uw eigen schenkingsprogramma.
In de komende maanden zal in deze rubriek telkens aandacht worden geschonken aan een bepaald onderwerp.